Zapytaj ekspertów

Lekarz Dietetyk
dr n. med. Lucyna Ostrowska

• Porady lekarza bariatry
• Farmakoterapia
• Rola lekarza w odchudzaniu

Leczenie nadwagi i otyłości opiera się zawsze na zaleceniach dietetycznych, zwiększonej aktywności fizycznej oraz zmianie trybu życia. Często jednak nie jest to leczenie zadowalające i wówczas istnieje potrzeba włączenia leczenia farmakologicznego, które powinno się odbywać zawsze pod kontrolą lekarza.

Leczenie farmakologiczne jest zalecane osobom:

• z otyłością (BMI>30 kg/m²)
• mającym nadwagę z BMI>27 kg/m², u których istnieją dodatkowe czynniki ryzyka związane z otyłością (nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu II, podwyższone poziomy cholesterolu tzw. złego LDL lub obniżenie cholesterolu tzw. dobrego HDL, podwyższenie trjglicerydów, choroba wieńcowa, zespół bezdechu sennego).
• mającym trudności z uzyskaniem redukcji masy ciała. Każdy kto już kiedyś próbował stosować dietę odchudzającą wie, że kiedyś przychodzi dzień, że mówimy sobie dość i wracają stare złe nawyki żywieniowe. Tyjemy i powrót do diety i aktywności fizycznej staje się bardzo trudny. Pamiętajmy także, że nadwaga lub otyłość stanowi często problem trwającej przez całe życie, szczególnie u kobiet. Panuje opinia, że wahania hormonalne związane z dojrzewaniem, ciążą, laktacją i menopauzą mają wpływ na zwiększone ryzyko pojawienia się nadwagi i otyłości.
• borykającym się z efektem „jo-jo”
• rzucającym palenie. Wtedy trudno jest utrzymać prawidłową masę ciała, a co dopiero jeszcze się odchudzać. Następuje wtedy wzrost łaknienia (szukanie czegoś w zamian przyjemności, jakie odczuwało się w trakcie wypalania papierosa). Wówczas w redukcji masy ciała może nam pomóc leczenie farmakologiczne.
• chorującym na afektywną chorobę dwubiegunową
• kobietom z zespołem policystycznych jajników lub w okresie menopauzy
• u których zachodzi konieczność stosowania w odchudzaniu diet bardzo niskokalorycznych, w tym diety Cambridge. Powrót z tej diety do diety konwencjonalnej zwykle wymaga wsparcia farmakologicznego, żeby ponownie nie przytyć.
• i wreszcie tym osobom, które mają dobre chęci, silną motywację, ale i liczne obowiązki. Wtedy trudno jest przestrzegać wszystkich zaleceń dietetycznych i ćwiczyć odpowiednio intensywnie.

Obecnie dobrze dobrana przez lekarza farmakoterapia jest bezpiecznym i skutecznym sposobem wspomagającym takie odchudzanie. W leczeniu nadwagi lub otyłości możemy stosować terapię przerywaną, co oznacza, że raz podany lek, nie musi być przyjmowany przez całe życie, jak np. w cukrzycy czy nadciśnieniu, ale też zawsze można do niego wrócić, gdy lekarz uzna, że jest taka potrzeba. Należy pamiętać, że leczenie jest skuteczne tylko wówczas, gdy jest kontynuowane, a wraz z lekiem wspomagającym odchudzanie musimy wykazać się też zrozumieniem dla potrzeby zmiany trybu życia, nawyków żywieniowych oraz zwiększonej aktywności fizycznej.

Badania nad lekami przeznaczonymi do leczenia otyłości koncentrują się na kilku głównych mechanizmach działania: nasileniu uczucia sytości, zmniejszeniu łaknienia, zmianie aktywności termogenicznej organizmu (tzn. zaburzeń termogenezy, możliwości wytwarzania ciepła, które powstaje w czasie zużytkowania pokarmu na przemiany związane z podstawową przemianą materii i aktywnością fizyczną) lub ograniczeniu wchłaniania tłuszczy w przewodzie pokarmowym. W przypadkach trudności z dostosowaniem się do zaleceń dietetycznych z powodu odczuwanego głodu lub zaniżonej samooceny ilości spożywanego pożywienia, korzystne jest zastosowanie leków wpływających na odczucie sytości i głodu. Leki serotoninergiczne wpływają na zmniejszenie jedzenia węglowodanów i tłuszczów, przy nie zmniejszonym spożyciu białka, co pozwala zachować masę mięśniową w trakcie odchudzania. Inne leki mogą hamować wchłanianie tłuszczów spożywanych w pokarmach.

Rozpoczynając proces leczenia należy uświadomić sobie, że leczenie będzie trwało wiele miesięcy i nie skończy się po osiągnięciu zamierzonej masy ciała, ponieważ drugim etapem - często dużo trudniejszym - jest jej utrzymanie. Choroby przewlekłe, a do nich należy otyłość, mają to do siebie, że trzeba je długo leczyć i często kontrolować. Zapytaj o to swojego lekarza.

dr n. med. Lucyna Ostrowska - lekarz bariatra